Gerard Engels


Gerard Engels (°1945) is een Nederlandse beeldhouwer. Hij volgde een opleiding ‘industrieël ontwerpen’ aan de Academie voor Industriële Vormgeving in Eindhoven. Zijn opleiding richtte zich naast het industrieel ontwerpen op abstracte vormgeving in vele verschillende materialen zoals hout, kunststoffen en metalen.

De kunstenaar is als beeldhouwer autodidact, en geeft de voorkeur aan figuratieve kunst, waarbij zijn paarden en menselijke figuren zijn geabstraheerd. Zijn beelden uit brons zijn vooraf minitieus ontwikkeld en van alle kanten gevormd. In schetsen, driedimensionale voorstudies of 3D-computerdesign. Op zichzelf is elke voorstudie een artistieke expressie, waarbij het uiteindelijke beeld niet het einddoel is, maar slechts een visualisatie, een verslag van een zoektocht naar de juiste vormen.

Engels ontdekte tijdens de restauratie van oude houten Madonnabeelden dat het werken met figuren hem veel voldoening gaf en die beelden hebben hem bovendien geconfronteerd met het klassieke schoonheidsideaal van het menselijk lichaam, een aspect dat in zijn werk regelmatig naar voren komt.

Gerard Engels heeft een eigen manier van boetseren en ook zijn bronzen hebben een heel eigen stijl: individueel en figuratief met een grote mate van abstractie. “Het telkens weer opnieuw gefascineerd worden door de abstracties waaruit de tors is opgebouwd, of de herkenbare figuur tot abstractie verwerken. Het ontdekken dat abstracties leven bevatten. Dat is voor mij beeldhouwen.” Een bronzen beeld wordt vanuit het niets gevormd uit dunne plaatjes harde was, vanuit de anatomie van de mens of van het paard ontstaat een zoektocht, met een brander en een soldeerbout wordt eindeloos gevormd en veranderd, die schepping is uiteindelijk in het bronzen beeld terug te zien. De plaatjes passen nooit perfect, wel altijd verrassend aan elkaar. Hier en daar blijven open plekken of ontbreken ledematen, omdat de zoektocht naar het beeld al klaar was zonder benen, armen of hoofd.
Een totaal andere methode die hij zelf mee heeft ontwikkeld, is het werken vanuit een blok hardschuim. Van buiten naar binnen (taille direct) wordt het gehele beeld eerst uiterst voorzichtig uitgehold, in zand ingevormd en uitendelijk neemt het hete brons de plek van het schuim in. Het zelf (mee) invormen, gieten, slijpen en lassen is onlosmakelijk verbonden aan zijn ambachtelijke drang. Alles, van de eerste schets tot en met het aanbrengen van het patina, komt uit zijn eigen handen.

Als docent aan de Design Academy in Eindhoven stond hij mee aan de wieg van de implementatie van 3D-computervormgeving en ‘rapid prototyping’ in de industrie en gieterijen, vanuit die ervaring adviseert hij bedrijven en opleidingen in nieuwe en experimentele giettechnieken en modelleertrajecten.

Elk beeld van Gerard Engels is een unicum. In zowel zijn bronzen torsen, en zijn immidels zeer bekende rudimentaire paardentorso’s is die unieke scheppingsdrang te bewonderen. Divers, soms fragiel en subtiel, bijna handzaam. Dan weer groots, bijna bombastisch. Engels woont en werkt in België en Frankrijk en exposeert in galeries en beeldentuinen in Nederland, België en Frankrijk.